سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

38

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اين است كه دو اسب سوار بلكه دو راكب ملقا و لو سوار غير اسب باشند همچون دو شتر سوار با هم تصادم نموده و هردو با مركبشان تلف شدند ورثه هريك علاوه بر نصف ديه‌اى كه از ديگرى اخذ مىكند نصف قيمت مركب را دريافت مىنمايد . البته چون ممكن است راكبين از نظر ديه با هم متفاوت باشند مثل اينكه يكى زن بوده و ديگرى مرد يا يكى ذمّى بوده و ديگرى مسلمان باشد و نيز قيمت مركب‌ها امكان دارد با هم مختلف باشد لاجرم بين ديه‌ها و قيمت مركبها تهاتر واقع شده و صاحب فضل و زيادى رجوع كرده و تنها مقدار زيادى را دريافت مىنمايد . سپس شارح ( ره ) مىفرماين : آنچه گفته شد در وقتى است كه صدم و برخورد مستند به اختيار هردو باشد امّا اگر تصادم ايندو معلول طغيان اسبان باشد بايد بگوئيم : در اين فرض نيز محتمل است حكم همان باشد كه در فرض قبلى ذكر شد زيرا هردو با حالت اختيار سوار بر مركبان شدند و همين مقدار كفايت مىكند در اينكه بگوئيم خود سبب براى تصادم بوده‌اند و بعبارت ديگر سبب اتلاف فعل خودشان بوده . و احتمال هم دارد بگوئيم هركدام كه تلف و هلاك شدند خونشان هدر است زيرا هلاكت مستند به فعلى استكه از مركبها صادر شده . فرع سپس شارح ( ره ) مىفرماين : اگر يكى از متصادمين راكب و ديگرى پياده بود بر پياده لازم است